Sosyal Medyada Paylaş: FacebookSosyal Medyada Paylaş: Twitter

Akvaryumlar ve Balıklar Kategorisi

  • Okunma: 1100 defa

Resif Akvaryumu Nedir?

Resifin sözlük anlamı su yüzeyine yakın kum, kaya yada mercanlardan oluşan sırt ya da bölgedir. Peki resif akvaryumu ne demektir?

Resif akvaryumunun farklı tanımları yapılabilir. Genelde mercanları barındıran akvaryumlar olarak tanımlanırlar, bazen de balıktan çok mercanlara ağırlık verilen akvaryumlar olarak görülebilirler. İlk başta resif akvaryumları illa mercan içermek zorunda değildir. Ülkemizin etrafı da resiflerle çevrilidir fakat mercan türleri bazı yerlerde hiç yoktur yada oldukça azdır. Fakat elbette ki bizim en fazla örnek aldığımız resif akvaryumu türleri gerek sıcaklık nedeniyle gerek kolay bulunmalarıyla tropikal mercan resifleridir.

Eğer başarılı bir resif akvaryumunda ihtimallerinizi düzeltilmek için yapabileceğiniz bir şey varsa, bu akvaryumcunuza veya on-line malzeme satışı yapan bir yere adımınızı atmadan önce sağlam bir resif akvaryumu bakımı stratejisi geliştirmektir.
Bakmak istediğiniz hayvanların ihtiyaçlarını ve uzun yıllar sağlıklı yaşamaları için gereksinimlerini dikkate almadan bir resif akvaryumu kurmak çok kolaydır.

CANLI SEÇİMİ

Bir resif akvaryumu kurarken ele alınacak en önemli şeylerden biri, bakmak istediğiniz canlıların türleridir. Bu bölüm, özellikle, bir resif akvaryumu bakan olarak sizin başarınız veya başarısızlığınız üzerinde en büyük etkiye sahip olacaktır. İlk başta bakmak istediğiniz canlıları seçerek başlamalısınız,daha sonra hiçbir malzeme almadan önce, her birinin ihtiyaçlarını ve gereksinimlerini araştırmalısınız.
Hayvanların ihtiyaçlarını araştırmak para ve zaman kaybetmenizi ve büyük hayal kırıklıkları yaşamanızı engelleyecektir. Daha da önemlisi, bu görülmeye değer canlıların yalnızca zayıf planlama, yanlış malzeme ve uyumsuz canlılar yüzünden gereksiz yere ölmesini engelleyecektir.
Eğer tang veya diğer büyük balıkları seviyorsanız, onlara esaret altında sağlıklı kalmaları için gerekli yeri vermeyi de çok istiyor olmalısınız. 75 litre bir akvaryumda bir tang koymak düşünülmemeli ve diğerlerinin yaptığını görüyorsanız, bu yapılacak doğru şey veya hayvan için sağlıklı demek de değil. Eğer sps (kısa polipli sert) mercanlarından bakmak istiyorsanız fakat çok güçlü lambalara para yatırmak istemiyorsanız başka cins mercanlara bakmayı
düşünmelisiniz. Daha ilerdeki aylarda tartışacağımız, yapılması gereken ve yapılmaması gerek bir çok şey var fakat;
Kendinize sormanız için bir kaç soru:
• Bakmak istediğiniz balıklar belli bir boyda akvaryum istiyor mu?
• Balıklar, sizin istekli olarak sağlayabileceğiniz özel bir diyet istiyor mu?
• Mercanların özel ışık gereksinimleri var mı ve malzemeleri, yükselen elektrik faturasını karşılayabilip lambaların oluşturacağı ısıyla başa çıkabilir misiniz?
• Hayvanlarınızın sağlıklı kalabilmesi için gerekli besleme ve bakıma ayıracak yeterli zamanınız var mı?
• Eğer tankınızdan ayrıysanız, bir müddet, yokluğunuzda hayvanlarınıza bakabilecek biri var mı?
• Hayvanları karşılayabilir misiniz?
Bunlar basit sorular gibi gözükse de, hayvanların sağlığı için çok önemlidir ve eğer soruları dışa dönük sorarsanız büyük hayal kırıklığına uğramazsınız.

Mercan resifi akvaryumları için birçok alternatif vardır. Omurgasızları kabaca gruplara ayırıp, bu grupları şimdi tek tek inceleyeceğiz.

Yumuşak mercanlar: Yumuşak mercanlar birçok mercan türünü içermektedir. Genelde fotosentetik olanlarının bakımları oldukça kolaydır. Çok fazla ışık istemezler ve dayanıklıdırlar. Dendronepthya gibi fotosentetik olmayanların ise akvaryumda tutulmaları önerilmez çünkü çoğu zaman açlıktan ölürler. Yumuşak mercanların çoğu kısa zamanda çok fazla büyür. Bazıları ise boy olarak uzundur. Xeniaların farklı türleri vardır. Bazıları yayılırlar bazıları ise uzarlar. Xeniaların çok büyümesine izin verilmemelidir, aksi halde akvaryumu sarabilirler. Akvaryumdaki boş alanları doldurmak için idealdirler. Yumuşak mercanlar genel olarak çok fazla akıntı istemezler.

Uzun polipli sert (UPS) mercanlar: UPS mercanların çoğu agresiftir ve etrafındaki mercanlara zarar verebilirler. Çok fazla türü vardır, bu yüzden bazı türler kum gibi boş kalan yerleri doldurmak için oldukça güzel canlılardır.
Kısa polipli sert (KPS) mercanlar: Bu mercanlar yüksek ışık ve akıntı ister. Yumuşak yada UPS mercanlarla çok fazla karıştırılmamaları iyi olur çünkü gereksinimleri farklıdır fakat elbette doğru dizayn yapılırsa bir KPS akvaryumunda özellikle boş yerleri doldurmak için diğer mercanlar da kullanılabilir.

Deniz yelpazeleri: Fotosentetik olanları ve olmayanları vardır. Genelde fotosentetik olmayanlar akvaryumda uzun ömürlü olmaz. Fotosentetik olanlar ise ekstra beslenme isteyebilir. Genelde fotosentetik olanlar kahverengidir, diğerleri ise mavi, kırmızı gibi parlak renklere sahiptir. Şekilleri oldukça ilginçtir ve akvaryuma çok güzel bir hava katarlar fakat çok büyük olduklarında güzel durmayabilirler.

Mantarlar ve Zoanthidler:
Mantarların birçok türü vardır. İkisi de az ışık ister ve kolay büyür. Çok çeşitli renkleri vardır ve boş alanları doldurmak için birebirdirler

Süngerler:
Süngerler akvaryumcularda pek görülmez fakat genelde canlı kayalarla birçok sünger ve tunikade türü gelir. Suyu süzerek beslenirler.

Anemonlar:
Anemonlar yüksek ışık ve akıntı isterler. Bir KPS mercan akvaryumu için uygun canlılardır fakat diğer canlılara değmemeleri gerekir aksi halde öldürebilirler. Kötü yanları çoğunun çok fazla büyümesidir bu yüzden tür seçiminde oldukça dikkatli olunması gereklidir. Bazı türler kumda olmayı tercih ederken bazılarının kaya üzerinde durması lazımdır.

Dev İstiridyeler: İstridyeler bol ışık ve normal akıntı isterler. Akvaryumcularda crocea, maxima, derasa ve squamosa türlerini görebilirsiniz. Bunlardan en küçük, en dayanıksız ve en fazla ışık isteyeni croceadır. En büyük, en dayanıklı ve en az ışık isteyense deresadır. 7-8 cm’den küçük istiridyelerin ışık dışında canlı fitoplankton ile de beslenmesi gerekir bu yüzden ufak bir istiridye almanızı pek önermiyorum.

Tüp kurtları:
Tüp kurtları bakımı oldukça kolay, değişik renklerde ve ucuza bulunabilen, ilginç hayvanlardır. Ziyaretçilerin de oldukça ilgisini çekerler.

Yengeçler:
Çoğu yengeç etçildir ve birçok canlıya zarar verebilir. Benim Türkiye’deki akvaryumcularda bulabileceğiniz ve tamamen resif akvaryumu için uygun diyebileceğim tek yengeç türü anemon yengeci olarak bilinen porselen yengeçleridir. Oldukça ilginç canlılardır ve anemonların tentaküllerinin arasında yaşarlar. Eğer akvaryumda anemon yoksa mercan yada mantarları da yuva olarak kullanabilirler. Hermit yengeçleri de mercan resiflerinde kullanılabilir fakat çoğu etçil yada omnivordur (hem etçil hem otçul), bu yüzden tamamen resif akvaryumları için uygun diyemem.

Karidesler:
Karidesler resif akvaryumlarının en eğlenceli canlılarındandır. Birçok farklı türü bulunabilir ve bir arada beslenebilir. En fazla görülen karides türü kokarca temizlikçi karidestir. Bu karidesleri çift yada gruplar halinde tutmanızı öneririm aksi halde utangaç davranabilirler. Balıkların üzerine çıkıp onları parazitlerinden temizleyebilirler. Kan kırmızı temizlikçi karidesler daha utangaçtır fakat yine birden fazla olmaları onları daha az utangaç yapacaktır. Kan kırmızısı çok güzel renkleri vardır. Boksör karidesleri de diğer iki karides gibi balıkları temizlerler fakat doğada daha çok müren gibi büyük balıkları temizlediklerinden küçük balıklara saldırabilirler. Resif akvaryumları için çok uygun canlılar değildirler. Palyaço karidesleri yalnızca tüp ayaklı deniz yıldızları ile beslenmelerine rağmen inanılmaz şirin canlılardır. Seksi ve cam anemon karidesleri ise anemonların içinde yaşarlar fakat bazen cam anemon karideslerinin anemonlara ve mercanlara zarar verdikleri de görülmüştür.

Derisi dikenliler:
Bu grup deniz hıyarları, deniz yıldızları ve deniz kestanelerinden oluşur. Deniz hıyarları öldüklerinde akvaryumu zehirleyebilirler bu yüzden pek fazla akvaryumlarda görülmezler. Deniz yıldızlarının birçok çeşidi vardır. Resif akvaryumları için uygun olanlar genelde canlı kayalar üzerindeki bakteriler ve diğer canlılar ile beslenirler bu yüzden küçük akvaryumlarda kısa sürede açlıktan ölürler. Kıllı yıldız ve yılan yıldızları ise pek deniz yıldızına benzememekle birlikte büyük olanları balıkları ve bazı omurgasızları yiyebilir. Küçük olanlar ise akvaryuma güzel bir hava katacaktır. Deniz kestanelerinin çoğu çok büyüktür ve geçerken kolayca mercanları kırabilirler yada devirebilirler. Alglerle beslenen ve küçük kalanlar resif akvaryumlarında bakılabilirler.

Salyangozlar ve diğer kabuklular:
Otçul salyangozlar hem akvaryumdaki yosunları yerler hem de akvaryuma doğal bir görüntü katarlar. Etçil salyangozlardan ise uzak durulması lazımdır, birçok canlıyı yiyebilirler. Çanaklar ve sedefler de akvaryumda bakılabilir, yalnızca etçil olanlardan uzak durulması gerekir.
Omurgasızları bu gruplara ayırdık peki şimdi bu bilgiler bizim ne işimize yarayacak?

İlk başta aklımızda bir akvaryum oluşmasına oldukça yardım edecektir. Örneğin aklımda şuan içinde yalnızca kaya ve su olan bir akvaryum var. Ayırabileceğim parayı ve zamanı biliyorum. Buna göre eğer aklımızda ilk başta hangi canlıları koyacağımız hakkında bir fikrimiz yoksa artık aklımızdaki akvaryumu buraya kadar okuduğumuz bilgilere göre ne tip mercan bakacağımızı seçip yavaş yavaş doldurmaya başlayabiliriz. Bu karara önceden varmamız ışık sistemi, akvaryum boyu, filtrasyon ve dizayn gibi birçok şeyin daha doğru yapılmasına neden olacaktır.

Alg yiyen horozbina (Salarias fasciatus)
Astraea salyangoz (Astraea tecta)
Gibi canlılar akvaryuma doğal bir hava katarken aynı zamanda istenmeyen yosunları da yerler.
Balıkları da genel olarak söylemek gerekirse tang, melek, kelebek balığı gibi balıklar büyük akvaryumlar ister. Deniz betası, kutu balıkları, bazı gobiler, çene balıkları gibi utangaç balıkların bulunduğu akvaryumlarda büyük ve/veya aktif yüzücü (tang, melek gibi) balıkların bulunması onları iyice strese sokacaktır. Derinden gelen bazı anthias ve cüce melek türleri için çok aydınlık olmayan akvaryumlar gereklidir. Bazı türler metal halideli akvaryumlarda kör bile olabilirler. Deniz atı, karides balığı, kurbağa balığı gibi türler tek başlarına yada kendi türleriyle beslenmelidirler. Ayrıca deniz atları için yüksek akvaryumlar gereklidir. Bahçe mürenleri yada çene balıkları vücutlarını kuma gömerler bu yüzden kumun derinliği en az bu balıkların uzunluğu kadar olmalıdır. Son olarak özellikle korkunca yada gece kendini kuma gömen lapin yada mandarin gibi balıklar için akvaryumun dibinde ince kum olmalıdır. Mercan kırığından yapılan kumlar balığın vücudunu kesebilir.

Dizayn
Akvaryum dizaynını iki şekilde ele alabiliriz. Birincisi akvaryumun şekli, ikincisi kaya dizaynı. Akvaryum şeklini etkileyen birçok faktör vardır. Örneğin akvaryumu koyacağınız yer ile akvaryum boyunun uyumu, bakacağınız canlılar, akvaryuma harcayabileceğiniz para ve zaman.
Küçük bir odaya gidip de kocaman bir akvaryum koyarsanız pek güzel durmaz. Aynı şekilde kocaman bir odadaki küçücük bir akvaryum kimsenin ilgisini çekmeyecektir. Oda ile akvaryum boyunun orantılı olması ev dekorasyonu için oldukça önemlidir. Akvaryum önü bombeli, L şeklinde, altıgen, oldukça alçak, oldukça derin yada buna benzer şekillerde olabilir. Örneğin deniz atı barındıran bir resif akvaryumu kuracaksanız akvaryumun yüksekliğinin boyundan uzun olması deniz atları için çok daha iyi olacaktır. Bir istiridye akvaryumu için ise oldukça alçak bir akvaryum güzel olabilir çünkü istiridyelerin renkleri en güzel tam tepeden baktığınızda gözükür. Akvaryum seçerken oldukça titiz davranın, değişik bir şekil akvaryumu çok daha güzel gösterebilir bazen. Bazen de tam tersi olur ve yanlış seçilen şekil yüzünden akvaryum kötü durabilir.
Akvaryumun şekli elinizdeki ekipmanlarla da bir bakıma ilgilidir. Eğer elinizde güçlü bir lamba yoksa doğal olarak bu lambayı derin bir akvaryumda kullanamayacaksınızdır. Çok güçlü bir lamba var ise de, alçak bir akvaryumda eğer aklınızda düşük ışık isteyen canlılar bakmak da varsa, sorun çıkabilir. Aynı şey akıntı için de geçerlidir. Alçak bir akvaryumda dibe koyulan güçlü bir çift motor kayalar arasında tortuların birikmesini engelleyebilirken yüksek bir akvaryumda her katmana daha az güçlü motorlar koyarsanız ancak benzer bir verim alabilirsiniz.

Kaya dizaynı bence bir akvaryumu özel kılan en önemli unsurlardan biridir çünkü birbirinden farklı binlerce farklı dizayn yapılabilir ve her birinin çekici farklı bir yönü bulunabilir. Birkaç resif akvaryumu karşılaştırıldığında eğer sizin akvaryumunuzun diğerlerinden çok farklı bir kaya dizaynı varsa, bu görenlerin direkt gözüne çarpacaktır. Tabi ki burada kaya dizaynı ile akvaryumdaki canlılar arasındaki uyum da çok önemlidir.

İlk başta kayalar (ya da kullanacağınız malzeme) en iyi şekilde akıntıdan ve ışıktan yararlanılabilecek ve filtrasyona çok fazla yük getirmeyecek şekilde olması gerekir. Örneğin eğer akvaryumunuz 4 taraftan izlenebilen bir akvaryum değil ise, yassı ve büyük birkaç kayayı arka cama yaslayıp dizaynımızı bu kayalar üzerinde yapabiliriz. Burada amaç, akvaryumun arka kısmında akıntılı boş alan bırakmaktır böylece tortu birikimi en aza inecektir. Ayrıca buraya motorları da saklayabiliriz. Işıktan faydalanmak içinse ise, örneğin, eğer kayaları bir uçurum şeklinde dizersek, bu dizaynın ancak üzerini kullanabiliriz mercan koymak için. Fakat kayalar yavaş yavaş yükselirse, tüm bu alanı kullanabiliriz.
Kaya dizaynı ile balık ilişkisi önemlidir. Örneğin akvaryumda utangaç balıklar varsa kayaların hem balıkların rahatça saklanabileceği hem de sizin onları görebileceğiniz şekilde dizilmesi sizin için iyi olur. Yada akvaryumda büyük yüzücü balıklar varsa kayaların hilal şeklinde dizilmesi balıklar için daha iyi olacaktır. Pseudanthias dispar hareminin kayaların içine girip çıkmaları, Apogon türünden bir kardinal sürüsünün mağaralarının içinde dururken geçen yemleri yakalamaları yada kayadaki bir deliği yuvası olarak seçen bir Gramma loreto’nun yuvasından geçen balıkları ağzını açıp dişlerini göstermesini izlemek akvaryuma birçok eğlence katacaktır.

Gramma brasiliensis

Omurgasızların sağlığı için de kaya dizaynı önemlidir. Büyük ve alçak bir kısa polipli sert mercan akvaryumunda kayalar yavaşça sağ yada sol tarafa doğru yükseltilip en üst noktalara mangrov ağaçları konulabilir. Doğada mangrovların köklerinin üzerinde Pocillopora damicornis türü kısa polipli sert mercanlar bulunabilir. Bunun dışında diğer Pocillopora türleri ve bazı Acropora, Montipora, Pavona ve Porites türleri de mangrovların yaşadığı ortama benzer yerlerde yaşadığından bu mercanların kullanılması uygundur. En aşağıda kum olursa buraya da Stichodactyla gigantea gibi bir anemon konulabilir. Böylece yalnızca ilginç ve güzel bir akvaryuma sahip olmazsınız, aynı zamanda tüm bu canlılar çok benzer ortamdan geldiğinden (kıyıya çok yakın yani çok ışık alan ve bol akıntılı yerler, bazen bu mercanlar ve anemonlar su çekilince suyun dışında da kalırlar) ihtiyaçları da benzer olur ve akvaryuma uyumda zorluk çekmezler. Fakat bu akvaryuma bir mantar, bir Dendronepthya yada bir Xenia türü mercan koyarsanız Dendronepthya yüksek ışıktan, Xenia güçlü akıntıdan ve mantarlar da hem ışık hem akıntı yüzünden ya ölecektir yada gelişme gösteremeyecektir. Bu 3 canlı genelde daha derinde bulunurlar ve geldikleri yer de daha farklıdır. Bu canlılar için uygun bir akvaryumun kaya dizaynında ise büyük mağaralar kullanılmalıdır ve hatta Dendronepthya’lar mağara duvarlarından sarkıtılabilir. Gördüğünüz gibi farklı derinliklerden yada bölgelerden gelen canlılar için de farklı kaya dizaynları yapılmalıdır.

Balıklar
Küçük bir akvaryumdaki büyük balıklar yada büyük bir akvaryumdaki küçük balıklar akvaryumu, ilk bakıldığında, olduğundan küçük yada büyük gösterebilir. Küçük bir akvaryumda bu oldukça işinize yarayacaktır. Gobiodon, Stonogobiops, Gobiosoma ve Eviota türü gobiler genelde 5cm’nin altındadır. Küçük akvaryumlar için mükemmel balıklardır ve bir palyaço balığına yada papazbalıklarına göre atıkları çok daha azdır. Biraz daha büyük akvaryumlarda perkula ve kokarca kompleksi palyaço balıkları, daha büyük gobiler, horozbinalar, kardinaller, Pseudochromis’ler ve küçük lapinler kullanılabilir. Orta boy akvaryumlarda küçük balıkların yanında domates, clarkii kompleksi ve Premnas türü palyaço balıkları, cüce melek balıkları (Centropyge türleri), çok büyümeyen şahin balıkları (Cirrhitichthys, Oxycirrhites ve Neocirrhitus türleri), daha büyük lapinler (bazı Halichoeres türleri gibi) ve küçük domuz balıkları (Bodianus bimaculatus, vb) uygundur. Bunlar orta boy balıklardır (genelde 10-15cm arası). Yalnız orta boy bir akvaryuma (150-300lt arası) bir sürü orta boy balık koymak yerine birkaç tane koyup gerisini küçük balıklarla tamamlamak daha iyi bir görüntü verecektir. Büyük akvaryumlarda ise cerrahbalıkları (Acanthurus, Zebrasoma, Naso, Paracanthurus ve Ctenochaetus türleri), Genicanthus türü melek balıkları, bazı kelebek balığı türleri (Chelmon türleri ve Forcipiger flavissimus resifte bazen sorun yaratsa da %50 şansınız vardır. Hemitaurichthys türleri, Forcipiger longirostris ve Heniochus diphreutes is resif akvaryumlarına uygundur), tavşan balıkları (Siganus türleri) ve planktonla beslenen tetik balıkları (Xanthichthys türleri gibi) bakılabilir. Akvaryum çok büyük olmadıkça bu büyük balıklardan çok fazla bakılmaması daha uygundur çünkü bu balıklar çok fazla yüzme alanı isteyen büyük balıklardır. 

ÖDEVİNİZİ YAPIN
Başarılı bir resif akvaryumu bakmakta diğer önemli bir şey de arasştırma yapmak. İnternetle birlikte artık parmak uçlarımızda çok miktarda bilgi var. Ne tip bir akvaryum ve hayvanlar seçmemize yardımcı olacak, bakabileceğimiz ve öğrenebileceğimiz yüzlerce resif tankı var. Bir de, canlılar ve ekipmanlar hakkında bilgiyle dolu çok fazla yüksek kalitede kitaplar ve formlar var. Burada tüm resif akvaryumu bakımı sorularınızı sorabilirsiniz. Soru sormaktan
korkmayın hatta resif akvaryumunuza yardım etmesi için kendinize bir danışman bile seçebilirsiniz.

KAYNAK: www.reefkeeping.com

Yorum Ekle

(*) ile belirtilen gerekli bilgileri girdiğinizden emin olun. HTML kod kullanımına izin yoktur.


  • bilgi@petsinlife.com
  • E-Life Dijital Yaşam Teknolojileri A.Ş.
    Parseller Mah. Karadeniz Cad. No:33/I A2-12
    34773 Ümraniye - İstanbul
 

PetsinLife & Sosyal Medya

 
Design by CREAGATE

PetsinBlog

Makaleler